Chủ đề: BẢO QUẢN NÔNG SẢN
( KHTN 7, BÀI 22)
1. MÔ
TẢ CHỦ ĐỀ
v Địa
điểm tổ chức: tại phòng thí nghiệm.
v Thời gian thực hiện:
60
phút
v Vấn đề thực tiễn: Trong
nông nghiệp, nông sản được trồng theo mùa và khi thu hoạch
sẽ thu hoạch tập trung. Tuy nhiên, để đến tay người tiêu dùng bị tổn thất khoảng
20-50% vậy nguyên nhân chủ yếu là gì? Để kéo dài thời gian bảo quản mà vẫn giữ
được tối đa hàm lượng dinh dưỡng trong nông sản, chúng ta sẽ làm như thế nào?
v Kiến thức STEM
trong chủ đề.
|
Thành tố
|
Biểu hiện
|
|
S
- Khoa học
|
Vận
dụng kiến thức hô hấp tế bào để giải thích các cách làm của người nông dân
trong bảo quản nông sản và tìm ra phương pháp bảo quản nông sản tốt nhất.
|
|
T
– Công nghệ
|
Công
nghệ bảo quản (và chế biến) nông sản.
Công
nghệ khử trùng, khử khuẩn bằng cồn/rượu.
|
|
E
– Kĩ thuật
|
Kĩ
thuật tính toán phương án, phân chia công việc, đánh giá lực cân bằng,
|
|
M
– Toán học
|
Tính toán
chiều dài cần thiết khi thiết kế dây treo hồng, Tỉ lệ gia vị cần sử dụng, lượng
dụng cụ cần dùng,…
|
2. MỤC
TIÊU
Sau khi kết thúc chủ đề, học sinh có khả năng:
2.1.
Kiến thức
- Nêu
được ảnh hưởng của hô hấp tế bào tới chất lượng nông sản.
- Đưa
ra được các phương pháp để bảo quản nông sản.
- Giải
thích được cơ sở khoa học của các phương pháp bảo quản nông sản.
2.2.
Kĩ năng
- Vận
dụng được kiến thức của hô hấp tế bào để giải thích các cách bảo quản nông sản
dân gian.
- Chế
tạo được dụng cụ hút chân không đơn giản tại nhà.
- Tổ
chức một chương trình nhỏ trong vai trò dẫn trương trình - MC.
- Thuyết
trình cách bảo quản nông sản và nghiên cứu
phương pháp bảo quản mới.
- Quay
phim, dựng hình.
2.3.
Thái độ
- Tuân
thủ các quy định về an toàn trong chế tạo sản phẩm: sử dụng dụng cụ an toàn,
đúng mục đích, …
- Tích
cực tham gia các hoạt động học tập.
- Tích
cực tham gian các hoạt động xã hội: Cùng cha, mẹ tham gia bảo quản tốt nông sản
tại gia,…
2.4.
Định hướng phát triển năng lực
- Năng
lực làm việc nhóm, hợp tác: biết tự phân công nhiệm vụ, tin tưởng lẫn nhau, hỗ
trợ lẫn nhau khi làm việc.
- Năng
lực tư duy phản biện trong quá trình làm việc chung.
- Năng
lực sáng tạo của học sinh: đề xuất ý tưởng thiết kế, đề xuất giải pháp, thực hiện
giải quyết vấn đề, tự đánh giá và cải tiến.
3. CHUẨN
BỊ
3.1.
Giáo viên
- Bài
giảng PowerPoint
- Phiếu
học tập
- Góc
hỗ trợ chế tạo sản phẩm: mô hình mẫu, tài liệu hướng dẫn.
3.2.
Học sinh
- Làm
theo yêu cầu của GV trong phiếu học tập.
- Chuẩn
bị tài liệu học tập.
4. TIẾN
TRÌNH DẠY HỌC
4.1.
Hoạt động 1. Xác định vấn
đề (5 phút)
A. Yêu
cầu cần đạt
HS
nêu được ảnh hưởng của hô hấp tới chất lượng nông sản.
B. Nội
dung dạy học
- GV giới thiệu vấn đề thực
tiễn, yêu cầu HS liên hệ thực tế đưa ra các biện pháp bảo quản nông sản tại nhà.
C.
Kết quả/sản phẩm dự kiến
- Biện
pháp bảo quản nông sản tại gia.
D.
Tiến trình dạy học cụ thể.
|
Hoạt
động của giáo viên
|
Hoạt
động của học sinh
|
Kết
quả/sản phẩm dự kiến
|
|
-
Chiếu video thực tiễn về thực trạng nông sản sau thu hoạch hiện nay và yêu cầu
HS
+
Nêu những tổn thất của nông sản sau thu hoạch.
+
Nêu lên những nguyên nhân làm tổn thất và giảm chất lượng nông sản.
-
Yêu cầu HS nêu một số biện pháp bảo quản thực phẩm tại nhà.
-
Khẳng định hô hấp tế bào và thời gian dài là những nguyên nhân lớn làm giảm
chất lượng nông sản trng thời gian bảo quản.
|
- Học
sinh nêu những tổn thất về số lượng và chất lượng nông sản.
- Học
sinh đưa ra các nguyên nhân làm giảm chất lượng nông sản.
- Học
sinh đưa ra các biện pháp bảo quản thực phẩm tại nhà.
|
-
Chất lượng giảm, nông sản bị hư, hỏng,…
-
Nguyên nhân: do quá trình hô hấp và thời gian sử dụng quá lâu, vi sinh vật,
do vận chuyển,…
-
Một số biện pháp bảo quản thực phẩm tại nhà: cho vào tủ lạnh,…
|
4.2.
Hoạt động 2. Tìm hiểu mối quan hệ giữa
hô hấp tế bào và bảo quản lương thực, thực phẩm (10 phút)
A. Yêu
cầu cần đạt
- Nêu
được các phương pháp giảm hô hấp tế bào trong bảo quản nông phẩm.
- Các nhóm nhận nhiệm vụ học
tập đã được phân công; hoàn thành sản phẩm trong phiếu học tập số 1.
B. Nội
dung dạy học
- Quan sát và phân tích các
yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp thông qua phương trình hô hấp, từ đó HS rút ra kết
luận về phương pháp bảo quản nông phẩm.
- Thống nhất tên các sản phẩm
sẽ thực hiện.
- Giới thiệu sơ lược sản phẩm.
C. Kết
quả/sản phẩm dự kiến
- HS
lĩnh hội được nội dung mối quan hệ giữa hô hấp và bảo quản nông phẩm.
D. Tiến
trình dạy học cụ thể
|
Hoạt
động của giáo viên
|
Hoạt
động của học sinh
|
Kết
quả/sản phẩm dự kiến
|
|
- GV
cho hs viết lại phương trình hô hấp tế bào dạng chữ và đưa ra câu hỏi dẫn dắt:
- Yếu
tố nào ảnh hưởng đến hô hấp tế bào, yêu cầu gạch chân dưới yếu tố đó?
- Muốn
giữ nông phẩm được lâu hơn mà chất lượng không bị giảm sẽ cân nhắc các yếu tố
như thế nào? (tăng hay giảm)
- Hiện
nay có phương pháp nào để thực hiện biện pháp đó?
-
Tổ chức chương trình: “NÔNG NGHIỆP 4.0”: Giới thiệu những nông sản cần bảo quản:
quả Bắp, quả Hồng, và rau củ ( cải cay, cà rốt, củ cải).
- Giao
nhiệm vụ cho các nhóm: nhóm 1,2: Tìm hiểu bảo quản quả bắp, nhóm 3, 4: Tìm hiểu
bảo quản quả hồng; Nhóm 5,6: Tìm hiểu bảo quản rau củ.
- Phát
PHT số 1 cho các nhóm hoàn thiện.
- Giáo
viên ghi nhận ý tưởng của các nhóm, và chọn ra một hoặc hai ý tưởng khả thi để
hoàn thành.
|
- Viết
lại phương trình hô hấp dạng chữ.
- Gạch
chân dưới yếu tố ảnh hưởng tới hô hấp tế bào.
-
Giảm nồng độ Oxygen, nhiệt độ, nước; tăng nồng độ của carbon dioxide.
-
Giảm nồng độ Oxygen: hút chân không/ muối dưa.
- Giảm hàm lượng nước: phơi/ sấy.
-
Giảm nhiệt độ: làm lạnh.
-
Tăng nồng độ của carbon dioxide: đựng trong phòng kín, bơm khí Carbon
dioxide.
- Các
nhóm thảo luận và đưa ra tên các sản phẩm cần làm. Thư kí mỗi nhóm báo cáo kết
quả thảo luận.
|
IV. VẬN DỤNG HIẾT BIẾT
VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO TRONG THỰC TIỄN.
1. Mối quan hệ giữa hô
hấp tế bào và bảo quản lương thực, thực phẩm.
-
Giảm cường độ hô hấp sẽ tăng hiệu quả bảo quản nông sản.
-
Các biện pháp bảo quản nông sản:
+
Bảo quản lạnh.
+
Bảo quản khô.
+
Bảo quản trong điều kiện khí carbon dioxide cao.
+
Bảo quản trong điều kiện khí oxygen thấp.
-
Nội dụng hoạt động: Muối rau củ chua, làm hồng treo gió và làm sản phẩm hút
chân không.
|
4.3.
Hoạt động 3. Đề xuất giải
pháp và trình bày phương án thiết kế tốt nhất (5 phút)
Tìm ra phương án hoàn thành sản phẩm
hút chân không đơn giản tại nhà và các bước làm hồng treo gió.
A. Yêu
cầu cần đạt
- Viết
được sơ đồ các bước tiến hành làm sản phẩm.
B. Nội
dung dạy học
- HS thảo luận đưa ra
phương pháp tốt nhất
- Thực hiện nhiệm vụ theo
yêu cầu trong phiếu học tập số 2 “ Sơ đồ các bước tiến hành”.
- GV kiểm tra tiến trình của
từng nhóm và hỗ trợ khi cần thiết.
- Phân tích và thống nhất với
HS các tiêu chí đánh giá sản phẩm.
- HS
đề xuất và thống nhất với GV về lập bản kế hoạch để thực hiện thiết kế, hoàn
thành sản phẩm.
C. Kết
quả/sản phẩm dự kiến
- Hoàn
thành phiếu học tập số 2: “Sơ đồ các bước tiến hành”.
- Hoàn
thành phiếu học tập số 3 ở cột tiêu chí đánh giá: “ Tiêu chí đáng giá sản phẩm”.
D. Tiến
trình dạy học cụ thể.
|
Hoạt
động của giáo viên
|
Hoạt
động của học sinh
|
Kết
quả/sản phẩm dự kiến
|
|
- Giao
cho nhóm 1,2: bảo quản quả bắp bằng hút chân không, nhóm 3, 4: Bảo quản quả hồng
bằng cách treo gió; Nhóm 5,6: Bảo quản rau củ bằng cách muối chua.
- Yêu cầu các nhóm khác
đưa ra các phương án, thảo luận thống nhất một phương án tốt nhất.
- Giao
nhiệm vụ cho nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho từng cá nhân để đưa ra tiến
trình cụ thể. (Ghi trong PHT số 4)
- GV
đưa ra nhận xét, góp ý, bổ sung chỉnh sửa sơ đồ các bước tiến trình của các
nhóm (nếu có sai sót).
- Nêu tiêu chí đánh giá trong PHT số
3 (yêu cầu 1 học sinh đọc to rõ ràng).
|
- Thảo
luận để đưa ra các bước tiến hành.
- Nhóm
trưởng phân công nhiệm vụ cho từng thành viên
- Thống nhất một phương
án sơ đồ các bước tiến hành hoàn chỉnh trong PHT số 2 (sau khi đã được GV góp
ý).
|
Sơ
đồ các bước tiến hành làm sản phẩm.
- Bản tiêu chí
đánh giá sản phẩm.
|
4.4.
Hoạt động 4. Hoàn thiện sản phẩm theo
phương án đã chọn (15 phút)
Hoạt động nhóm để hoàn thiện sản phẩm
theo phương án đã chọn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên
A. Yêu
cầu cần đạt
- Làm
việc nhóm hiệu quả; sử dụng tốt các dụng cụ và an toàn trong khi hoàn thiện sản
phẩm.
- Làm
được sản phẩm hút chân không.
- Làm
được hồng treo gió.
B. Nội
dung dạy học
- GV yêu cầu nhóm trưởng
các nhóm phân công nhiệm vụ cho từng thành viên.
- HS tiến hành chế biến,
hoàn thiện sản phẩm.
- HS tự đánh giá hiệu quả
hoạt động của sản phẩm trong nội bộ nhóm trong phiếu học tập số 4.
C. Kết
quả/sản phẩm dự kiến
-
Sản phẩm hoàn chỉnh, sử dụng được, đảm bảo các tiêu chí.
- Một
bản phân công nhiệm vụ từng thành viên.
D. Tiến
trình dạy học cụ thể.
|
Hoạt
động của giáo viên
|
Hoạt
động của học sinh
|
Kết
quả/sản phẩm dự kiến
|
|
- Yêu
cầu nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, thư kí ghi lại
bảng phân công nhiệm vụ.
- Nhắc
nhở quy định về an toàn trong quá trình làm việc của các nhóm.
- Nhắc
nhở các nhóm nhỏ chú ý an toàn vệ sinh và an toàn khi sử dụng đồ sắc nhọn.
- Giáo
viên giám sát tiến độ thực hiện của các nhóm và hỗ trợ các nhóm khi cần thiết.
- Yêu
cầu HS kiểm tra sản phẩm và kịp thời điều chỉnh sai sót.
|
-
HS phân chia nhiệm vụ cho từng thành viên.
-
Tổ chức và thực hiện hoàn thiện sản phẩm theo kế hoạch đề ra.
- Chú
ý an toàn về sử dụng các dụng cụ.
- Yêu
cầu hỗ trợ từ giáo viên
- Kiểm
tra sản phẩm và đánh giá sản phẩm theo các tiêu chí.
|
-
Một bản phân công nhiệm vụ từng nhóm, từng thành viên.
-
Sản phẩm hoạt chỉnh: thực phẩm được hút chân không; hồng treo gió.
|
4.5.
Hoạt động 5. Thực hiện
báo cáo nhiệm vụ (15 phút)
Trưng bày và trình bày thành quả của
sản phẩm.
A. Yêu
cầu cần đạt
- Thuyết
trình về sản phẩm ngắn gọn, rõ ràng, đầy đủ.
B. Nội
dung dạy học
- Thực hiện cuộc thi đánh
giá sản phẩm, mời các thành viên làm giám khảo.
- Chọn sản phẩm tốt nhất và
chọn nhóm đó thuyết trình.
- GV nhận xét, đánh giá.
Phát giải thưởng.
C. Kết
quả/sản phẩm dự kiến
-
Sản phẩm tốt nhất và bài thuyết trình đi kèm.
D. Tiến
trình dạy học cụ thể.
|
Hoạt
động của giáo viên
|
Hoạt
động của học sinh
|
Kết
quả/sản phẩm dự kiến
|
|
- Tổ
chức cuộc bình chọn sản phẩm tiềm năng.
- Mời
1 HS đại diện đóng vai trò là MC cho chương trình: NÔNG DÂN 4.0: Nêu thể thể
lệ và cho các nhóm trình diễn.
- Yêu
cầu các nhóm nghe phần trình bày và đánh giá vào PHT số 3.
- Mời các nhóm đánh giá
sản phẩm sau khi trình diễn hết và tìm ra các nhóm thắng cuộc.
|
- Tham
gia cuộc thi.
- Lắng
nghe
- Tham
gia cuộc thi NÔNG DÂN 4.0.
MC:
-
MC giới thiệu chương trình.
+
Mời lần lượt các nhóm lên thuyết trình về sản phẩm: Cách làm, lưu ý khi làm.
+
Yêu cầu các nhóm đặt câu hỏi về phần thuyết trình.
+ MC mời các nhóm khác
nhận xét và đặt câu hỏi thắc mắc.
- Tham
gia phản biện thảo luận.
|
Các
nhóm lên trình bày sản phẩm.
|
5. Tổng
kết bài học (10 phút)
|
Hoạt
động của giáo viên
|
Hoạt
động của học sinh
|
Kết
quả/sản phẩm dự kiến
|
|
- Nhận
xét về quá trình hoạt động các nhóm.
- Tổng
kết lại nội dung bài học.
- GV
yêu cầu học sinh nhắc lại các phương pháp bảo quản nông sản.
- Gợi
ý cho học sinh tìm hiểu thêm về các phương pháp khác: tăng nồng độ CO2,….
- Tổ
chức trò chơi kết thúc: Ai lên cao hơn (10 câu hỏi trắc nghiệm)
- Dặn
dò, chuẩn bị cho bài học tới.
|
- Lắng
nghe và phản hồi.
|
Đánh
giá và cho điểm các nhóm
|
Phiếu
học tập số 1
Chương
trình: NÔNG NGHIỆP 4.0
|
Nhóm
|
Nông sản
|
Biện pháp
(ghi rõ tên sản phẩm sẽ làm của nhóm
mình)
Ví dụ: Rau cải muối chua
|
|
1, 2
|
Quả bắp
|
|
|
3, 4
|
Quả Hồng
|
|
|
5, 6
|
Rau cải cay, củ cà rốt, củ cải
|
|
Phiếu học tập số 2
“NÔNG
NGHIỆP 4.0”: SƠ ĐỒ CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
|
Nhóm:…………………….
Tên biện pháp: ………………………………………………………
|
|
|
Phiếu học tập số 3
“NÔNG
NGHIỆP 4.0” - TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
Ghi
Đ nếu đảm bảo được tiêu chí đánh giá, Nếu không thì đánh dấu
X
|
Tiêu chí đánh giá
|
Điểm
|
Nhóm 1
|
Nhóm 2
|
Nhóm 3
|
Nhóm 4
|
Nhóm 5
|
Nhóm 6
|
|
1.
Dễ làm.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
2.
Ít tốn kém.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
3.
Ít gây ô nhiễm môi trường.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
4.
Đẹp mắt, khoa học, sáng tạo.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
5.
Gọn gàng, sạch sẽ.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
6.
Phân chia công việc rõ ràng, đúng thời gian.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
7.
Đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
8.
Điều chỉnh khó khăn kịp thời
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
9.
Giữ trật tự
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
10.
Thuyết trình tự tin, trôi chảy.
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
Tổng
điểm
|
100 điểm
|
|
|
|
|
|
|
Phiếu học tập số 4: Phân công công
việc
|
Thành viên
|
Nhiệm vụ được phân công
|
|
1.
|
|
|
2.
|
|
|
3.
|
|
|
4.
|
|
|
5.
|
|
|
6.
|
|